Een vrijwilliger kan je niet dwingen

Vrijwilligersorganisaties krijgen steeds vaker te maken met moderne vrijwilligers. Los van de vraag hoe zo’n organisatie zijn vrijwilligersmanagement heeft georganiseerd, is het ook van belang dat de organisatiestructuur aansluit bij de behoefte van vrijwilligers.

In het verleden lag het accent bij vrijwilligersorganisaties vaak op lokale impact en langdurige samenwerkingsrelaties. Tegenwoordig willen vrijwilligers bijdragen aan een inhoudelijk thema dat hen boeit. Op momenten dat zij er tijd voor hebben.

We evalueerden de bestuurlijke inrichting van een district bij een grote vrijwilligersorganisatie in Nederland. De belangrijkste conclusie is dat een moderne vrijwilligersorganisatie zich het best kan richten op helder afgebakende projecten, rond een aansprekend inhoudelijk thema. De meer brede inzet op basis van geografische regio’s, zoals op dit moment nog vaak het geval is, werkt duidelijk minder goed.

Ik sprak met bestuurders en vrijwilligers en bracht de sterke en zwakke punten van de toenmalige geografische districtsstructuur in kaart. Samen met de collega’s van de Galan Groep brachten we vervolgens een taskforce bijeen om vanuit de resultaten tot een succesvolle organisatievernieuwing in het district te komen. Analyseren, ideeën genereren, inleven en overstijgen. Dat alles om in rap tempo mét de klant te komen tot wat werkt.

Tegenwoordig willen vrijwilligers bijdragen aan een inhoudelijk thema dat hen boeit. Op momenten dat zij er tijd voor hebben.

Mijn belangrijkste inzicht uit deze opdracht is dat het organiseren van vrijwilligerswerk vele malen uitdagender is dan het organiseren van betaald werk. Probeer maar eens de intrinsieke motivatie van de vrijwilliger te accommoderen op zo’n manier dat het bijdraagt aan de doelen van de organisatie. Een puzzel die nauw luistert.

Samen met onze klant zijn we tot het inzicht gekomen dat een focus op inhoud en impact meer aantrekkingskracht heeft op de moderne vrijwilliger dan een focus op binding met een geografische regio en een langdurige relatie. De klant spinde vervolgens garen bij de nieuwe districtsvorm die we met hen hebben ingericht.